Научная классификация задач, экономико-математических моделей и методов их решения

Abstract

Есептердің, экономикалық-математикалық модельдердің жəне оларды шешу тəсілдерінің ғылыми жіктелуі күрделі мəселе екендігі көрсетілген. Қазіргі кезге дейін экономикалық-математикалық модельдер мен тəсілдердің бірыңғай жалпыға бірдей қабылданған жіктемесі жоқ екендігі айтылған. Экономикалық-математикалық тəсілдердің жіктелуі олардың құрамына енетін ғылыми пəндердің жіктелуіне келіп тірелетіні дəлелденген. Экономикалық-математикалық модельдердің онға тарта негізгі жіктелу белгісін немесе жіктелу айдарын бөліп көрсетуге болатындығы негізделген. Экономикалық-математикалық модельдерді модельдерде қолданылатын математикалық аппараттың типтері бойынша жіктеу ұсынылған. Экономикалық-математикалық есептердің екі типке ажыратылуының негізгі белгісі ретінде оңтайландырылуы тиіс мақсатты функцияның бар болуы немесе жоқтығы алынатындығы көрсетілген. Оңтайландырылатын немесе оңтайландырылмайтын экономикалық-математикалық есептердің қысқаша сипаттамасы берілген.

It is noticed that classification of problems, economic-mathematical models and methods of their decision represents a challenge. It is underlined that till now the uniform standard classification of economicmathematical methods it should be reduced to classification of the scientific disciplines entering into their structure. It is proved that it is possible to allocate an order of ten basic signs of classification, or classification headings of economic-mathematical models. Some of these headings are considered. Classification of economic-mathematical models as the mathematical apparatus applied in models Is offered. It is shown that the basic sign on which economic-mathematical problems are accurately differentiated on two types, presence or absence of criterion function which should be optimized is. The short characteristic of classes of optimizing and not optimizing economic-mathematical problems is given.