Қазақстанның өркениеттiк даму перспективаларын философиялық тұрғыдан ұғыну контекстiндегi жалпыадамзаттық жəне ұлттық құндылықтар

Abstract

Мақалада жалпыадамзаттық жəне ұлттық құндылықтар қоғамдық прогрестiң iргелi дүниетанымдық негiзi ретiнде қарастырылатын Қазақстанның өркениеттiк даму перспективаларына философиялық талдау ұсынылған. Өткеннiң рухани мұрасына көз жiберу арқылы жəне қазiргi қазақстандық философтардың философиялық iзденiстерiне тоқтала отырып, авторлар қазiргi қазақстандық қоғамның рухани жаңғыру векторын айқындайтын идеялардың терең гуманистiк мазмұнын ашуға тырысқан. Əлеуметтiк-гуманитарлық бiлiм өкiлдерiнiң негiзгi мiндетiне өркениеттiк дамудың басқа iргелi стратегиясын ұсына алатын, əлеуметтiк өзiн-өзi ұйымдастырудың жаңа əдiснамасын жасау, оны жүзеге асыруға мүмкiндiгiнше көп адамдардың белсендi саналы белсендiлiгiн ескеру жатады. Мемлекеттiң ұлттық саясатын ғылымның теориялық жəне əдiснамалық жетiстiктерiне сəйкестендiру қажеттiлiгi негiзделген. Жаһандық тұрақсыздық жағдайында дамудың идеологиялық жəне рухани- адамгершiлiк бағдарларын iздеудiң маңыздылығы атап өтiлдi. Авторлар осы iзденiстегi iргелi бағыттардың бiрiн, атап айтқанда, жаңа əлеуметтiк институттардың қалыптасуы үшiн, Қазақстан халқы ретiнде жаңа этномəдени бiрегейлiкке ие болу үшiн өз негiздерiн айқындауды көрсеттi. Сонымен қатар Əбу Насыр əл-Фарабидiң қазiргi заманғы жалпыадамзаттық өркениеттiк дамудың сұраныстары тұрғысынан да, сондай-ақ қазақстандық қоғамның əлеуметтiк жаңғырту процестерiнiң рухани-адамгершiлiк құрамдас бөлiгiн жаңартудың əдiснамалық негiздерiн iздеуi тұрғысынан да зор маңызы бар мұрасы қарастырылған. Қазақстандық философ Б. Қасеновтің шығармашылығы зерттелген, оның негiзiнде Қазақстандағы əлеуметтiк өзгерiстердiң, жаңа қазақстандық бiрегейлiк пен жаңа қазақстандық патриотизмнiң қалыптасуының негiзi ретiнде «намыс» ұғымы жатыр.