Ташкенттегі алғашқы Қазақ ағарту институтының тарихы және қызметі

Abstract

Қазақстандық білім берудің қазіргі заманғы проблемаларын шешу үшін оның тарихи тәжірибесін жан-жақты зерделеу және шығармашылықпен пайдалану ерекше маңызға ие. Бұл тақырыпты зерделеу қажеттілігі зерттеудің тақырыбы орта білімі бар мұғалімдерді, оның ішінде ХХ ғасырдың 20-жылдарында ұлттық кадрларды даярлау бойынша педагогикалық оқу орындарының жүйесін құру мәселесі болып табылады. Осыған байланысты, осы мақала Ташкенттегі Қазақ ағарту институтының құрылу тарихы мен қызметіне арналған. Оның қалыптасуының бастауы 1918 жылдың қазанына жатады, сол кезде Түркістан Республикасы Халық ағарту комиссариатының шешімімен Орыс педагогикалық училищесінде қырғыз (қазақ) педагогикалық бөлімшесі ашылды. Мұрағаттық деректер негізінде мақалада институтты ашу бойынша дайындық іс-шаралары талданып, оны қаржыландыру көздері анықталды. Институттың материалдық базасының дамуы қарастырылған, оның оқушылары мен оқытушыларының контингенті зерделенді, ХХ ғасырдың 20-жылдарында Ташкенттегі алғашқы қазақ институтының орыс-қазақ мектептері үшін кадрлар даярлауға қосқан үлесі айқындалды. Оқу процесін ұйымдастырудың, оқу бағдарламалары эволюциясының, институттағы оқу-тәрбие жұмысының принциптерінің жалпы мәселелері қарастырылған.