ХХ ғ.басындағы Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріндегі Шаймерден Қосшығұлұлының қызметі және атқарған рөлі

Abstract

Қазіргі тарих ғылымында ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан тарихының мәселелерін зерттеу ең өзекті әрі күрделі мәселелердің бірі. Қазақтардың тарихында ХХ ғасырдың басы ерекше орынға ие. Осы кезеңдегі қазақ халқының қоғамдық-саяси тарихын қарастыру ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ға- сырдың басындағы қалыптасқан қазақтардың мүддесін қорғаған интеллигенциямен тығыз байланыс- ты. Егер ХХ ғасырдың тарихына үңілетін болсақ, қазақ интеллигенциясы әйгілі жарқын тұлғалардың қалыптасуына алып келгендігін көруімізге болады және ондай тұлғалардың бірі — Шайменден Қос- шығұлұлы. Шаймерден Қосшығұлұлы екі рет (І-ші және ІІ-ші) Мемлекеттік думаға сайланған, 1906 ж. Бүкілресейлік мұсылман фракциясына және оның бағдарламасын өңдеуге қатысқан. Бұл үлкен қоғам- дық-саяси маңызы бар оқиға болып саналады. Сондықтан мақалада Шаймерден Қосшығұлұлының қо- ғамдық-саяси қызметі қарастырылған және оның атқарған рөліне талдау жасалған.