Гендерлік метафора — әлемнің тілдік бейнесіндегі құнды көрсеткіштерді бағалау құралы

Simple item page
dc.contributor.authorЖумашева, К.Б.
dc.contributor.authorШоқым, Г.Т.
dc.date.accessioned2022-09-05T04:06:10Z
dc.date.available2022-09-05T04:06:10Z
dc.date.issued2022-04
dc.description.abstractҰлттық мәдениеттегі ерекше белгілер және образдардың бағасын беру мен сақтаудың негізгі тәсілдерінің бірі — метафоралар. Гендерлік лингвистикада қолданылатын «гендерлік метафора» термині феминдік және маскулиндік тұлғалық қасиет пен сапалардың берілу тәсілі ретінде қолданылады. Бұл зерттеуде қазақ тіліндегі гендерлік маркерленген метафораларды талдау арқылы ер мен әйел образы қарастырылған, яғни концептуалды метафора теориясына сүйеніп жүргізілген жұмыста қазақтың әлемнің тілдік бейнесінің құндылық фрагментіндегі гендерлік ерекшелік анықталады. Негізгі дереккөз ретінде «Қазақ әдеби тілінің сөздігі» алынды. Зерттеудің мақсаты — гендерлік метафоралар жүйесінде көрініс табатын ерлер мен әйелдердің жүріс-тұрысындағы, мінез- құлқындағы, сыртқы келбетіндегі «еркекке тән», «әйелге тән» гендерлік белгілерді анықтау арқылы гендерлік метафоралардың маңызды мәдени тілдік категория және бағалауыш мағынаны көрсетуде әмбебап механизм екендігін дәлелдеу, оның құндылық фрагментін айқындау арқылы адамның метафоралық атаулары жүйесінде гендерлік маркерленген ассиметрияның бар-жоқтығын қарастыру. Мақалада метафоралық атаулар ер адам мен әйел адамның қасиеттерін, белгілерін көрсететіні анықталып, ондағы мағына қандай бағалауыштық мән беріп тұрғандығы айқындалған. Осының негізінде гендерлік метафораның мәдени тілдік категория ретіндегі бағалауыштық қызметіне талдау жасалады. Нәтижесінде әлемнің нормативті бейнесі материалдарына гендерлік ассиметрия аспектісінде талдау жасау арқылы ерлер мен әйелдерді сипаттауда айырмашылықтар бар екендігі байқалды: ер адамдарды бағалауда этикалық бағалауыштық көрсеткіш басым болса, әйел адамдарды сипаттауда эстетикалық бағалауыштық көрсеткіш басым. Соған сәйкес, гендерлік метафора әлемнің тілдік бейнесіндегі құнды көрсеткіштерді анықтауда маңызды тілдік құрал болып есептеледі деген қорытынды жасалған.ru_RU
dc.identifier.citationЖумашева, К.Б. Гендерлік метафора — әлемнің тілдік бейнесіндегі құнды көрсеткіштерді бағалау құралы /Жумашева, К.Б. Шоқым, Г.Т. // Қарағанды университетінің хабаршысы. «Филология» сериясы. – 2022. – № 2(106). – б. 68-73.ru_RU
dc.identifier.issn2663-5127
dc.identifier.urihttps://rep.buketov.edu.kz//handle/data/13629
dc.language.isootherru_RU
dc.publisherАкадемик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университетіru_RU
dc.relation.ispartofseriesҚарағанды университетінің хабаршысы. «Филология» сериясы.;№2(106)
dc.subjectгендерлік метафораru_RU
dc.subjectгендерлік лингвистикаru_RU
dc.subjectәлемдік тілдік бейнесіru_RU
dc.subjectгендерru_RU
dc.subjectбағалауыштық мағынаru_RU
dc.titleГендерлік метафора — әлемнің тілдік бейнесіндегі құнды көрсеткіштерді бағалау құралыru_RU
dc.title.alternativeГендерная метафора — инструмент оценки ценностных показателей в языковой картине мираru_RU
dc.title.alternativeGender metaphor is a tool for evaluating value indicators in the linguistic picture of the worldru_RU
dc.typeArticleru_RU

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Thumbnail Image
Name:
Филология 2 2022_philology_2_106_2022-5.pdf
Size:
984.52 KB
Format:
Adobe Portable Document Format
Description:
Download

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
1.71 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description:
Download

Collections

№ 2(106)/2022-Филология