Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуда мектепішілік қосымша білім берудің маңыздылығын анықтау
| dc.contributor.author | Макажанова, Ж.М. | |
| dc.contributor.author | Асакаева, Д.С. | |
| dc.contributor.author | Батаева, Ф.А. | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-18T10:42:48Z | |
| dc.date.available | 2026-02-18T10:42:48Z | |
| dc.date.issued | 2025-12-30 | |
| dc.description.abstract | Қазақстанда қосымша білім беру негізгі білімнен бөлек болып қалады және міндетті емес, тек шығармашылықты дамыту, балалардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсаттарын ғана көздейді. Зерттеудің мақсаты — мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылық деңгейін арттырудың практикалық жолын табу. Сандық және сапалық нәтижелерді алу үшін авторлар қосымша білім беру бағдарламаларын; бірнеше таңдауы бар тест тапсырмаларын құрастыру (В.С. Аванесова бойынша) және валидтілікті анықтау (А.Н. Майоров бойынша) принципі бойынша әзірленген тарих, математика, химия және әдебиет пәндерінің тесттерін; компьютерлік форматтағы халықаралық PISA зерттеулеріне ұқсас тест тапсырмаларын енгізді (Computer-based assessment СA). Зерттеуге 213 оқушы қатысты. Зер- ттеу Сингапур мен Финляндияның тәжірибесін талдау және жалпылау негізінде жүргізілді. Мақалада негізгі және қосымша білім беру интеграциясының нәтижесінде мектеп жағдайында маңызды болып есептелмейтін қабілеттері, сонымен қатар олардың қолданбалы білімге деген қажеттіліктерін қанағаттандыруда қосымша білім берудің мектепішілік бағдарламасын іске асыру нәтижелері көрсетілген. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға әсер ететін фактор ретінде мектепішілік қосымша білім беруді енгізу маңыздылығының негізгі нәтижелері қорытындыланады, ол үшін белгілі бір пәндерді оқытудың қажеттілігін көрсеткен жөн, оқушылардың пәндік білім деңгейін және функционалдық сауаттылығын бағалау нәтижелерін пайдаланған дұрыс болады. Енгізілген бағдарламалар оқу сауаттылығын дамытатын әдебиет, тарих, математика және т.б. пәндерді оқуға негіз болатын ақпаратты талдау үшін сыни тұрғыдан түсінуге, оқу үлгерімін жақсартуға ықпал етуге бағытталған «Кәсіпкерлік дағдыларын дамыту», «Форум-театр», мектептің тарихи мұражайын құру және дене шынықтыру, химия пәндерімен үйлестіре алатын зиянды әдеттердің алдын алу жобалары жүзеге асырылады. PISA нәтижелері бойынша жетекші елдердегі (Сингапур және Финляндия) қосымша білім беру ерекшеліктерін Қазақстан мектептеріне енгізу тиімділігі дәлелденді. | ru_RU |
| dc.identifier.citation | Макажанова Ж.М. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуда мектепішілік қосымша білім берудің маңыздылығын анықтау/Ж.М. Макажанова, Д.С. Асакаева, Ф.А. Батаева//Қарағанды университетінің хабаршысы. Педагогика сериясы.= Вестник Карагандинского университета. Серия Педагогика. = Bulletin of the Karaganda University. Pedagogics Series. -2025. №4. 159-170 б. | ru_RU |
| dc.identifier.uri | https://rep.buketov.edu.kz//handle/data/21893 | |
| dc.language.iso | other | ru_RU |
| dc.publisher | Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті | ru_RU |
| dc.relation.ispartofseries | Қарағанды университетінің хабаршысы. Педагогика сериясы.= Вестник Карагандинского университета. Серия Педагогика. = Bulletin of the Karaganda University. Pedagogics Series.;№4(120)/2025 | |
| dc.subject | қосымша білім беру | ru_RU |
| dc.subject | базалық және қосымша білім беруді интеграциялау | ru_RU |
| dc.subject | функционалдық сауаттылықты дамыту | ru_RU |
| dc.subject | PISA | ru_RU |
| dc.subject | Сингапур мен Финляндиядағы қосымша білім беру | ru_RU |
| dc.title | Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуда мектепішілік қосымша білім берудің маңыздылығын анықтау | ru_RU |
| dc.title.alternative | Определение значимости внутришкольного дополнительного образования в развитии функциональной грамотности учащихся | ru_RU |
| dc.title.alternative | Determining the importance of in-school additional education in the development of functional literacy of students | ru_RU |
| dc.type | Article | ru_RU |