Мектепке дейінгі ересек жастағы балалардың адамгершілік мәдениетін қалыптастыру

Abstract

Мақалада мектепке дейінгі ересек жастағы балалардың адамгершілік мәдениетін қалыптастыру мәсе- лесі қарастырылған. Адамгершілік тәрбие мәселесі бүгінгі күнге дейін өзекті және зерттеуде кең тарал- ған мәселелердің бірі болды десек, онда бүгінгі қоғам дамуының қазіргі кезеңіндегі адамгершілік мәде- ниеті қалыптасқан жеке тұлғаға білім беру жүйесінде қойылатын әлеуметтік сұраныстарды және бала- ларды адамгершілік құндылықтар жүйесімен таныстыру қажеттілігін анықтайтын маңызды құндылық- тардың бірі. Адамгершілік мәдениеттің қалыптасуы адамның адамгершілік жағынан өзін-өзі тәрбиелеу процесінің нәтижесі болып табылады. Авторлар әртүрлі психологиялық-педагогикалық әдебиеттердегі «адамгершілік мәдениет» түсінігіне берілген әртүрлі анықтамалар мен көзқарастарға талдау жасаған. В.А. Сластенин, И.Ф. Харламов және т.б. көптеген танымал психологтер мен педагогтер адамгершілік мәдениеттің мәнін жеке адамгершілік нормаларын, принциптерін, категорияларын, мұраттарын игеру және қабылдау деп түсінеді, сонымен бірге оның басқа адамдарға, өзіне, өзінің еңбегіне, табиғатқа де- ген белгілі бір қатынастарын білдіреді. Сондай-ақ, авторлар мектеп жасына дейінгі ересек кезеңін адам- гершілік мәдениеттің қалыптасуына сезімтал кезеңі деп санайды. Ғалым В.А. Сухомлинскийдің пайым- дауынша адамгершілік көзқарастардың өзгермейтін негізі балалық шақта пайда болады деп есептейді. Мектепке дейінгі ересек жастағы балалар адамгершілік талаптар мен ережелерді саналы түрде түсіне бастайды, өз әрекеттерінің салдарын болжай алады. Мақалада мектепке дейінгі ересек жастағы бала- лардың адамгершілік мәдениетін зерттеу әдістемелері мен адамгершілік қасиеттердің даму деңгейлері- нің көрсеткіштері анықталып, зерттеу нәтижелері бойынша қорытынды тұжырымдар жасалды.