Бовари ханым: тоғышарлық, əлде тағы əйел архетипі

Abstract

Мақала ежелгі дəуірлерден көркем шығармаларға арқау болған əйел тақырыбы, əйел архетипі, əйелдің жағымды жəне жағымсыз бейнелері мəселесіне негізделген. Зерттеуде Г.Флобердің «Бовари ханым» романының бас қаһарманы жаңа қырынан қарастырылған, Бовари ханым туралы əр жылдары жазылған сын пікірлер салыстырыла талданған. Бұрынғы зерттеулерде бас кейіпкер тоғышарлық белгісі ретінде қарастырылса, берілген мақалада авторлар Бовари ханымның ішкі жандүниесіне үңіліп, психологиялық күйзеліс себептерін түсіндіруге тырысады, яғни Эмма образы «тағы» əйел архетипі тұрғысынан сараланған. Зерттеу барысында ғалымдардың тұжырымдамалары негізінде салыстыру, жүйелеу əдістері қолданылған. Психоаналитик К.Г. Юнг ұсынған əйел архетипінің түрлері мен К.П. Эстестің «тағы əйел архетипі» туралы еңбегі басшылыққа алына отырып, Бовари ханым образы жаңа типте талданған. «Архетип» ұғымының негізін салушы К.Г. Юнгтің архетип туралы пікірлері жəне əйел архетипіне қатысты тұжырымдары зерттеудің теориялығын айқындай түседі. К.П. Эстестің еңбектерінен ғылыми дəйектемелер көркем шығармадағы үзінділермен салыстырыла отырып, бас кейіпкердің жандүниесіндегі өзгешеліктер, ауытқулар мен олардың себептерін анықтауға тырысқан.