Мемлекеттік бағдарламаларды іске асыруды бағалаудың халықаралық тəжірибелері

Abstract

Мақалада дамыған елдерде бюджеттік бағдарламалардың орындалуын бағалаудың негізгі əдістері мен құралдары, мемлекеттік бағдарламалардың орындалу тиімділігін бағалау жəне Қазақстан Республикасынның тəжірибесі үшін бағалаудың жаңа критерийлерін іздестестіру жолдары қарастыралды. Соңғы 50 жылда əлемнің дамыған елдерінде мемлекеттік бағдарламалардың орындалуын бағалаудың негізгі мəселелеріне көңіл бөлінген. Аустралия, Оңтүстік Корея, Франция, Канада, АҚШ жəне Ресей сияқты елдердің бюджеттік бағдарламаларын бағалаудың рейтингтік жүйелері жүйеленеді. Осы елдердегі мемлекеттік бағдарламалардың орындалу тиімділігін сипаттайтын негізгі көрсеткіштер салыстырылды. GPRAMA жаңғырту актісін қабылдау, АҚШ-тың бюджеттік бағдарламаларын жүзеге асыру тиімділігін бағалауда RАА құралын пайдалану, сондай-ақ Аустралияда бюджеттік бағдарламаларды мақсатты басқаруға арналған ерекшеліктерді қолданудың ерекшеліктері атап көрсетілген. Бюджеттік бағдарламаларды іске асырудың тиімділігін бағалаудың даму сатысында да, аяқтау сатысында да Ресейдің тəжірибесі ерекше атап өтіледі. Бюджет қаражатын тиімсіз пайдаланғандардан тиімді пайдалантындарға қайта бөлу қажеттілігі туралы айтылды. АҚШ, Аустралия, Оңтүстік Корея, Франция, Канада, Құрама Штаттар сияқты ұлттық дамыған елдерде ұлттық экономиканы, шағын жəне орта бизнесті дамытуға, қоғамның əлеуметтік əлеуетін арттыруға жəне əр азамат пен ел үшін материалдық пайдасын қамтамасыз етуге ықпал ететіндігі туралы жалпылама қорытынды жасалды.