Орнитонимдік паремиялардың этномəдени семантикасы

Abstract

Этностың ұлттық болмысы мен менталитеті, дүниетанымы мен тұрмыс-салты тілде қалыптасқан ор- нитонимдік паремиялардың этномəдени сипатын лингвистикалық аспектіде қарастыру арқылы этнос дүниетанымын тануға болады. Орнитонимдік паремиялар этностың өткендегі өмірінен, ұлттық мəде- ниеті мен дүниетанымынан, адам мен құстар əлемі арасындағы рухани жəне материалдық жақынды- ғына қатысты құнды тілдік-танымдық деректерді береді. Қазақ тіліндегі мақал-мəтелдердің бір саласы — құстар туралы, яғни құстар əлеміне қатысты паремиялардан тұрады. Этностың тұрмыстық мəде- ниетіндегі құстар этноқауымдастық өкілдерімен рухани жəне материалдық жағынан өзара тығыз бай- ланыста өмір сүреді. Құстар мен адамдар арасындағы байланыс этнос тіліндегі орнитонимдік паре- миялардан анық көрінеді. Мақаланың зерттеу материалы ретінде орнитонимдік паремиялардағы эт- ностың дүниетанымы, мəдениеті, тарихы, салт-дəстүрі, діни түсінігі, құстар əлеміне көзқарасы лин- гвистикалық аспектіде арнайы қарастырылған. Тілдегі орнитонимдік паремиялар этностың қоғамдағы тарихи, мəдени, рухани, əлеуметтік ерекшеліктерінің этномəдени айнасы іспеттес бірлік саналатын- дығы ғылыми теориялық жəне практикалық тұрғыдан зерделенген.