Хайретдин Болғанбаевтың Петропавлдағы қоғамдық-ағартушылық қызметі

Abstract

Тарихтағы тұлғаның рөлін зерттеу тарих ғылымының өзекті міндеттерінің бірі. Жеке әлеуметтік топтың, қауымдастықтың, мүліктің, елдімекеннің және тұтастай алғанда елдің өміріндегі өзгерістердің артында әрқашан нақты адамдардың идеялары мен әрекеттері болады. Олардың әлеуметтік белсенділігі қоғам үшін маңызды процестердің көпшілігінің қозғаушысы. Сонымен қатар өмірі мен іс-әрекетінің объективі арқылы оқиғаның жалпы ағымының эпизодтары да ашылады. ХХ ғасырдың басында Қазақстан аумағында ағартушылық қозғалыстың жаңа толқыны қалыптасты. Олардың қызметінің басты ерекшелігі — ағарту міндеттерінің қазақ халқының ұлттық ояну идеяларымен байланысы. Жаңа буржуазиялық формацияның ағартушылары ұлттық білім беруді, тіл мен мәдениетті сақтауды жақтады. Осыған байланысты бұл мақалада мемлекет қайраткері, Алаш қозғалысының белсенді мүшесі — Хайретдин Болғанбаевтың қоғамдық-ағартушылық қызметі қарастырылған. Автор Х. Болғанбаевтың Петропавл қаласындағы Губерниялық халыққа білім беру бөлімінің орынбасары, педтекникум оқытушысы және партиялық мектептің оқытушысы ретіндегі ағартушылық қызметіне назар аударған. Мақалада ХХ ғасырдың 20-шы жылдарындағы Петропавлдағы Х. Болғанбаевтың қоғамдық-ағартушылық қызметі қазақ халқының бірігуіне және нығаюына ықпал етті деген қорытынды шығарылған.