Аударма мәселесінің теориялық-әдіснамалық бағдарлары мен ұстанымдары: философиялық мәтіндер мысалында

Abstract

Мақалада философия мен аудармадағы қазіргі өзгерістер мен оған байланысты философия мен аударманың өзара байланысының негізі зерделенген. Авторлар ерекше қызығушылық пен өзектілікке ие гуманитарлық мағыналардың терең трансформациясына ықпал ететін негізгі себептерді анықтайды. Зерттеудің мақсаты — аударма мәселесінің өзгермелі факторларының философиялық көрінісін анықтау. «Философия және аударма» ұғымдарының экспликациясы қарастырылды. Аударманы авторлар әлеуметтік философия категориясы ретінде түсіндіреді. Тіл біліміндегі орталық концепциялардың бірінің кең пәнаралық ғылыми талқылаудың өзегіне ауысуы және әлеуметтік философия категориясына көтерілуі туралы ойлардың өсуінің негізгі нүктелері оның өзгерген рөлі мен қызметінен көрінеді. Авторлар аударманы мәдени әртүрлілікті жаңғыртудың, тұлғаның шығармашылық әлеуетін арттыруды ынталандыратын маңызды факторы ретінде де зерделеген. Аударманы адамға әсер ететін елеулі фактор ретінде түсіндіру үшін әлеуметтік философияның әдістерін қолдану қажет деген қорытынды жасауға болады. Диалектикалық көзқарасқа негізделген негізгі әлеуметтік-мәдени құбылыстарды талдау әдісі ұсынылады. Негізгі зерттеу әдісі — «философия — аударма», яғни дуальді оппозиция. Бұл тәсіл тұтас және оның негізгі бөліктері арасындағы байланыстарды мұқият қарастыруды талап етеді, осы байланыстарды талдауды ерекше өзекті етеді. Осы концепцияда философиялық категориялар нақты ғылыми байланыстар негізінде қалыптасатындығы маңызды қорытынды болып саналады.