Абай шығармаларындағы Эго, Өздік/Self/Самость архетипі (Абай өлеңдеріндегі «көңілдің» мифопоэтикалық сипаты) - Оразбек, М.С.; Демесинова, Л.М.; Сайфуллина, Ф.С. (ҚарУ баспасы, 2021)
Мақалада К. Юнгтің Эго, Өздік /Самость/ Self архетипінің мәні, ұжымдық бейсаналықтың бір түрі болып саналатындығы зерттелді. Эго мен Өздік ақыл-ойдың үйлесім табуы адамның саналы өмір сүруіне негіз болса, ал Эгоның адамның Өздік ақылына бағынбай алға шығуы мен мендік, өзін-өзі пір тұту, атаққұмарлық, билікқұмарлық сияқты түрлі құмарлыққа салынуына жеткізетіні К. Юнг еңбектерін талдау барысында айқындалды. Абай шығармаларындағы Эго, Self архетипінің көрінісі мифопоэтикалық сипатқа ие екені ақын өлеңдерін талдау барысында анықталды. Сонымен қатар, әдебиеттану ғылымында миф, мифология және мифопоэтиканың өзіндік ерекшелігі және айырмашылығы зерттеуші ғалымдар еңбектерінде сараланды. Мифопоэтиканы зерттеген Г.А. Токарева, С.М. Телегин еңбектеріндегі ғажайып образдардың табиғатындағы мифопоэтиканы көркем шығармадан анықтаудың жолдары мен тәсілдері қарастырылды. Абай шығармаларындағы «көңіл» ұғымының сан түрлі құбылған бейнесін зерттеу арқылы ақынның Эгосын тануға мүмкіндік туды.
Архетип Эго, Самость/Self в творчестве Абая Мифопоэтические особенности «настроения» в стихах Абая
Archetype Ego, Self in Abai's work (Mythopoetic features of “Mood” in Abai's poems)
Keywords: Эго; Өздік архетипті; мифопоэтика; миф; көңіл; ұжымдық бейсаналық; мифореставрация