Мемлекеттік тілді заңның тілі ретінде қалыптастыру - Тоқатов, Р.А.; Ильясова, Г.А. («Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті» КЕАҚ баспасы, 2023)
Мақалада елімізде заңдардың ресми орыс тілінде әзірленіп, қабылдануынан кейін мәтінін мемлекеттік тілге аударудың салдары туралы мәселелер талқыланған. Авторлар мемлекеттің егемендігіне тұрақ- тылық беретін қасиеттің бірі ретінде мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру өте маңызды екеніне көз жеткізген. Орыс тілінен қазақ тіліне аударылған заңның мәтініндегі дұрыс емес әрі түсініксіз ауда- рылған баптарды құқыққолдану тәжірибесінде қолдануда қиындықтар кездесетіні мәлім. Сонымен қа- тар ҚР Азаматтық кодексі (Жалпы бөлім), ҚР Азаматтық кодексі (Ерекше бөлім), ҚР Кәсіпкерлік ко- дексі, ҚР «Қайырымдылық туралы» Заңының орыс және қазақ тілдеріндегі мәтіндеріндегі теңтүпнұс- қалық қағидасына сәйкес келмейтін кейбір қате аудармаларды айқындап, олардың дұрыс аудармалары ұсынылған. Қате аудармалардың орын алу себебі заң шығару процесінде заңдық техника талаптары- ның, соның ішінде, заңдық лингвистика бойынша заңдық терминологияларды аударуда бірізділіктің сақталмауынан деген қорытынды жасалған. Мақала авторлары заңдардың қазақ тіліндегі мәтіндерінен анықталған қате аудармаларға талдау жүргізе отырып, мемлекеттік тілімізді заңның тіліне айналды- рудың құқықтық тетіктерін ұсынған. Қорытындыда осындай құқықтық реттеу тетігін орнату жолымен ғана мемлекеттік тілді заңның тілі ретінде қалыптастыру мәселесін шешу қажеттігі негізделген.
Формирование государственного языка как языка закона
Formation of the state language as the language of the law
Keywords: мемлекеттік тіл; құқықтық мәртебесі; заңның тілі; қазақ тілі; заңдық техника; Азаматтық кодекс; заңдарды аудару; заңдық терминология; теңтүпнұсқалық; заң лингвистикасы; лингвистикалық сараптама